Blanda sv. 1

Blanda veiðistaðalýsing

Úrdráttur fenginn að láni úr bókinni Blanda og Svartá eftir Gísla Pálsson o.fl., gefin út af Bókaútgáfunni Hofi 2003

“Blanda er ein þekktasta jökulá landsins. Hún er mannskaðafljót og enn þann dag í dag er mönnum hollara að sýna Blöndu gömlu virðingu ef ekki á illa að fara. Upptök árinnar eru í Hofsjökli, en í hana renna fjölmargar vatnsmiklar lindár og dragár frá upptökum og til sjávar. Þeirra þekktust og stærst er Svartá.

Blanda hefur verið fengsæl veiðiá svo lengi sem menn muna og heimildir eru til um. En það er einnungis í seinni tíð að hún hefur verið veiðanleg á flugu og fýsileg til hefðbundinnar stangaveiði. Fyrir virkjun árinnar var svokallað rýni (skyggni) oft ekki meira en 8 cm ofan í vatnið og sá því laxinn sjaldnast beituna. Þá var svokallað húkk algengasta veiðiaðferðin í miklum laxagöngum og þótti henta best miðað við þau skilyrði. Talsvert fjör var iðulega við landanir eins og menn geta gert sér í hugarlund enda nálega allur afli húkkaður. Þess má geta að flestir stangaveiðimenn fúlsa við þessari aðferð í dag og telja hana eiga lítt skyld við veiðar.

Blanda er gjöful laxveiðiá og hefur gefið að jafnaði um 1100 laxa á ári frá því að mælingar hófust árið 1975. Frá virkjun árinnar hefur áin breyst verulega og jafnframt veiðiaðferðir breyst því samhliða. Menn hafa horfið frá húkki og stærstan hluta tímabils er nú eingöngu veitt á flugu. Jökulaurinn er nú að mestu úr ánni neðan virkjunar er hún því miklu mun tærari en hún var. Þó geta þau skilyrði skapast að Blanda verði aftur að kolmórauðu fljóti. Fáar ár, ef nokkrar búa við eins miklar breytingar á vatnshæð og Blanda. Ræður þar m.a. mannshöndin og raforkuþörf landsmanna. Þá gera hitastigsbreytingar fljótt vart við sig í Blöndu. Veiðisvæðið í Blöndu eru 4 og eru allt að 14 stangir leyfðar í ánni í einu“.

Blanda er viðkvæm veiðiá þó hún sé lituð, laxinn liggjur gjarnan nálægt landi og það þarf að sýna ánni aðgát. Ef óvarlega er farið að henni þá uppskera veiðimenn ekki mikið, laxinn fælist, það getur þetta haft margföldunar áhrif, laxinn við landið styggist, fer á dýpið og styggir laxinn þar sem síðan lætur sig hverfa af hefðbundnum tökustöðum. Vatnsmagnið í Blöndu sveiflast mikið vegna áhrifa frá virkjun og er gott að menn hafi það í huga þegar verið er að vaða og fara yfir vöð, oftast er mest í ánni á kvöldin.

Hér eftir fer veiðistaðalýsing um Blöndu sv. 1, veiðistaðalýsingin er byggð á samtölum við Þorsteinn Hafþórsson, Stefán Sigurðsson, Inga Frey Ágústsson og einnig úr bókinni Blöndu og Svartá eftir Gísla Pálsson, þar ber sérstaklega að nefna Veiðistaðalýsingu fyrir Sv. 1, eftir Stefán Ágústsson.

Holan

Holan er efsti veiðistaður á svæði 1. Holan hefur myndast í eina útskotinu í gilinu á milli Damms og flúða. Holan er mjög nærri landi og hvílist laxinn við kletta áður en hann heldur upp laxastigann eða flúðirnar. Þegar þú veiðir holuna stendur þú á klettanefi rétt ofan við holuna, á þessu klettanefi sést rani sem gott er að nota til viðmiðunar. Niður af þessum rana er tökuvon. Ef nota á maðk sem flestir gera á þessum stað þá kastar þú 90° beint út og maðkurinn látinn renna skáhallt í átt að landi. Það er erfiðara að nota flugana í holunni en flugan er svo magnað agn og fjölbreytilegt að það er án efa hægt að finna einhverja aðferð til þess að láta laxinn taka fluguna, hvort sem það er með steinsökkvandi línu og túpu eða með yfirborðsflugu. Fiskurinn er á merkta svæðinu og stundum liggur hann svo neðarlega að sporðurinn stendur fram af broti. Alls ekki er ráðlegt að fara niður fyrir ranann því þá er hætta á að styggja laxinn. Holan getur geymt nokkra laxa og eftir að þú ert búinn að styggja laxinn þá þarf að hvíla hana í smástund og ef allt er eðlilegt þá fyllir hún á sig aftur innan skamms. Mikilvægt er að taka mjög fast á fiski sem tekur í holunni það má ekki missa hann niður í strauminn, því að afar erfitt er að fylgja honum eftir þegar hann tekur á rás niður gilið.

Dammur að sunnan 

Dammur (Bugur að sunnan) – Þegar dammurinn er veiddur þá er staðið á klöpp efst í damminum með holuna fyrir aftan sig.  Því nær sem þú stendur við Klöppinni því betra er fyrir þig að ná góðu rennsli með flugu eða maðki en köstin verða þó erfiðari.  Þegar komið er að svæðinu að morgni þá er fiskur í strengnum við landið og alla leið niður á brot.  Hér er skemmtilegt að byrja á því að reyna gárutúpur, laxinn getur verið alveg upp við bakkann og upp undir stigapall í gönguhlíðinni. Ef laxinn hefur verið styggður leggst hann neðar og getur legið utan í kantinum á dýpinu. Ef þú rennir maðki þá veðurðu ekki neitt til þess að byrja með heldur beitir fyrst og fremst rennsli. Það er mögulegt að vaða aðeins út og næst þá betra rennsli. Við mælum með að veiðimenn byrji að veiða með landinu þar sem þú getur styggt laxinn ef vaðið er beint út. Í miklu vatni þá kemur fiskurinn nær landi og liggur gjarnan neðar.

Dammur að norðan

Dammur (Bugur norður)  -  Þarna fer bæði fluga og maðkur afar vel. Ef þú ætlar að beita flugu þá stendurðu með klettinn við bakið og snýrð í átt að göngubrúnni á suðurbakka. Þar kastarðu beint út eða í niður ánna í 45 gráður.  Ef þú kastar beint út þá eru menn að reyna að ná flugunni niður í dýpið.  Aðaltökustaðurinn er ekki svo djúpur og í klapparskorunum er dýpið í mesta lagi einn og hálfur meter.  Þarna hafa bæði þungar túpur sem og hitch gefið góða raun. Ef beita á maðki er gott að setjast á klettinn og beinrenna maðkinum niður strenginn. Besti maðkastaðurinn er ofarlega í Hylnum en flugan hentar betur á neðri hluta staðarins og alveg niður á brot.  Þar má þó einnig notast við maðkinn.

Ónefndur veiðistaður leggjum til nafnið Klapparhorn 

Klapparhorn er veiddur frá sandvík sem er rétt ofan við veiðistaðinn. Laxinn liggur 10-12 metrum frá neðsta hluta klettsins og upp með, laxinn getur legið alveg upp við klettinn og einnig nokkra metra út í ánni. Gott er að beita 45 gráðu köstum og hægt að nota hinar ýmsu flugur, en í þessu eins og öðru varðandi fluguveiði þá eru engar reglur. Þarna er lítill straumur og maðkurinn má ekki vera of þyngdur ef beita á honum. Alls ekki skal vaðið niður með klettinum því þá ertu búinn að sprengja hylinn og laxinn er farinn um leið og þá óþarft að reyna staðinn frekar í bili. Ekki eyða miklum tíma í Klapparhorn. Laxinn tekur þarna mjög fljótlega ef hann tekur.

Breiðan að sunnan

Breiðan að sunnan. Best er að veiða frá landi áður en nokkuð er vaðið og þá alla leið niður á broti. Fiskur tekur gjarnan á speglinum við landið, frekar neðarlega á breiðunni. Í litlu og meðalvatni geturðu vaðið út að stóru V-laga broti um 20 metrum ofan við flúðirnar. Ekki er þó sérstaklega mælt með því, laxinn er gjarnan nær landi.  Lax getur legið alveg á blábrotinu áður en áin rennur niður í flúðirnar.  Tökustaðurinnn er alls staðar í kringum þetta V-laga brot og alveg niður að flúðum. Huga skal sérstaklega að speglinum sem er frá brotinu og að landi. Í miðri ánni er gjá sem rennur í gegnum alla breiðuna, þessi gjá er auðveiddari að norðanverðu, þó veiða kunnugir hana einnig að sunnaverðu. Botninn er heil klöpp sem er alsett litlum skurðum og gjótum og því mjög vandvaðin, í raun má segja að við mælum ekki með því að menn ókunnir staðarháttum vaði einir út í, sérstaklega skal varlega farið þegar mikið er í ánni.  Laxinn liggjur gjarnan við gjábarminn og í gjánni alla leið niður að broti.

Breiðan að norðan

Breiðan að norðanverðu skiptist í allavega tvo veiðistaði. Annars vegar er það Gjáin og hins vegar er Breiðan sjálf. Breiðuna má veiða á margvíslegan hátt. Ein leið er að veiða frá bakkanum en gott er að miða við að fara 5-6 metra ofan við tvo steina sem sjást greinilega á myndinni og vaða 4-5 metra út og hefja veiðar þar og veiða sig niður að broti. 45°gráðu köst fara þarna vel og hefur oft verið góð gerð veiði á hitch þarna. Þyngdar túpur fara þarna einnig vel og er þá þverkastað og tekur fiskurinn þær gjarnan á rekinu. Í mjög miklu vatni er mjög gott að kasta frá neðri steininum og veiða alveg upp að landi.

Þegar þú nálgast flúðirnar eru margir pottar og stórir steinar sem valda straumbreytingum í ánni. Þar eru gjarnan góðir tökustaðir. Þegar þú hefur veitt breiðuna vel stutt frá landi, er líklegt að fiskurinn sé búinn að styggjast og hefur fært sig út í gjána. Þá má fara að huga að því að vaða enn lengra og veiða gjána.

Eins og áður segir er gjáin mest veidd norðanmegin en eins og sunnan megin er mjög varasamt að vaða nema menn séu staðkunnugir, þó er skárra að vaða hana norðan megin. Þegar menn eru að vaða gjána norðan megin ber sérstaklega að gæta sín á Asman-holunni sem er fyrir miðri gjá, holan gengur nær landi norðanmegin og hafa margir farið þar á bólakaf. Við holuna liggur stór steinn sem laxar eru oft við og er það góður veiðistaður. Laxinn liggur á gjábarminum, ekkert endilega á miklu dýpi. Þarna fer allt leyft agn mjög vel. Gjáin er veidd alveg niður á broti og hægt að labba á gjábarminum alla leið niður að broti, ef frá er talin Asmal-holan fræga.  Helsti tökustaðurinn er alveg niður á brotinu og þar liggur gjarnan mikið af fiski. Þó ætti ávallt að byrja mun ofar í gjánni og gott að miða við að vaða út mitt á milli tveggja stóra steina sem eru við bakkann og klettsins þar sem gengið er niður til þess að komast að breiðunni að norðanverðu.

Kríueyja

Betri mynd væntanleg

Kríueyja – Eyjan er fínn veiðistaður sem er alltof sjaldan veiddur.  Ef menn eru búnir að fullreyna Breiðuna sunnan megin þá er gott að fara niður að Eyju. Taka ætti örfá köst í átt að eyjunni út frá stóra steininum sem stendur upp úr ánni við eyjuna.  Að því loknu þá veðurðu út í eyjuna og kastar svo á breiðuna neðan við Sandeyrina. Þarna liggja alltaf laxar frá opnun í júní og alveg fram á haust.

Hrútey neðan göngubrúr

Hrútey – Hrútey er mikil eyja í miðri Blöndu, hún kvíslar ánni í tvennt og er hún nánst alltaf veidd norðan megin. Hrútey er bara virk þegar mikið vatn er í ánni, ef það er lítið vatn eða meðal vatn þá gengur laxinn hinum megin við Hrútey . Mesta vonin er við stein sem brýtur á og myndar V laga straum við norðurbakkann og niður með landinu alla leið niður á blábrot.  Þeim mun meira vatn því nær landi liggur laxinn. Hrútey er veidd Blönduósmegin. Ekki er ráðlegt að vaða við þennan veiðistað þar sem sandbleyta er mikil. Hrútey er göngustaður þar sem lax stoppar ekki lengi.

Hrútey við göngbrú

Efri tökustaður í Hrútey er undir göngubrú sem liggur í Hrútey. Laxinn liggur í grænu skilunum sem sjást á myndinni. Best er að taka sér stöðu á stein ofan við göngubrú og er fluga eða maðkur látin renna yfir skilin. 

Hér lýkur veiðileiðsögn fyrir Blöndu sv. 1. Eins og flestir veiðimenn vita þá eru engar fast negldar reglur í veiði og á það við um þessa veiðileiðsögn líka. Það getur skeikað  nokkrum metrum hvar laxinn liggur við hvaða aðstæður hverju sinni. Það er ekki til neinn heilagur sannleikur um hvernig menn bera sig að við veiðar á hverjum stað og stundum er best að lesa vatnið og fylgja eigin tilfinningu. Von okkar er þó sú að þessi veiðileiðsögn auðveldi mönnum að kynnast svæðinu sem og svalað forvitni veiðimanna um svæðið. 

Kv, Arnar Jón Agnarsson og Freyr Heiðar Guðmundsson